در اکتبر ۲۰۲۵، بیش از ۲۰ شرکت بزرگ در حوزه AdTech از جمله Yahoo، PubMatic، Scope3، Swivel، Triton Digital و چند شرکت دیگر به طور مشترک از پروتکلی به نام Ad Context Protocol (AdCP) رونمایی کردند. هدف اصلی این پروتکل، استانداردسازی نحوه تعامل «عاملهای هوش مصنوعی» (AI agents) با یکدیگر و با پلتفرمهای تبلیغاتی است، به نحوی که جریان تبلیغات دیجیتال سادهتر، شفافتر و کاراتر شود.
AdCP با محوریت «استاندارد هوش مصنوعی در تبلیغات» طراحی شده است؛ یعنی ایجاد یک زبان مشترک فنی برای عاملهای هوش مصنوعی که روی کمپینها، خرید رسانه، هدفگیری مخاطب، فعالسازی سیگنالها و مدیریت خلاقیت کار میکنند. این پروتکل از قبل کد خود را عمومی کرده است — از طریق مخزن GitHub — و برای هر شرکت یا پلتفرمی آزاد است که آن را پیادهسازی کند.
ساختار و قابلیتهای کلیدی AdCP
AdCP بر پایه زیرساختی طراحی شده که باعث میشود تعاملات بین آژانسها، ناشران محتوا، پلتفرمها و عوامِل هوش مصنوعی سادهتر شود.
- پروتکل واحد تبلیغاتی: به کمک AdCP، بهجای تعامل با APIهای مختلف و مستقل برای هر DSP یا SSP، میتوان از یک رابط یکنواخت برای همه استفاده کرد. این رابط به عاملهای هوش مصنوعی امکان میدهد کمپین بسازند، بودجه تعیین کنند، مخاطب هدف را فعال کنند یا رسانه خریداری کنند — با پرسش به زبان طبیعی.
- فعالسازی سیگنالها (Signals Activation): عاملهای هوش مصنوعی قادرند بر اساس هدف بازاریابی — مثلاً «علاقهمندان به دویدن حرفهای» یا «خانمهای مخاطب مد و فیتنس» — سیگنال مناسب را برای مخاطب هدف جستجو کنند، و پس از انتخاب، آن را فعال کنند تا در پلتفرمهای تصمیمگیری تبلیغاتی قابل استفاده باشد.
- خرید رسانه (Media Buy): با استفاده از Media Buy Protocol، عاملها میتوانند موجودی رسانه را کشف کنند (
get_products)، فرمتهای خلاقانه را لیست کنند (list_creative_formats)، کمپین راه بیندازند (create_media_buy)، بودجه یا هدفگیری را بهروز کنند، و عملکرد کمپین را تحت نظر بگیرند. - انعطاف در مدل معامله و شفافیت بیشتر: برخلاف ساختار سنتی که بر پایه حراج هر نمایش (impression) در زمان واقعی اجرا میشد، AdCP امکان معامله بر اساس سگمنت مخاطب، تعامل یا معیارهای ارزش دیگر را فراهم میکند. این یعنی معاملهها میتوانند بر پایه ارزش واقعی برای برند باشند، نه صرفاً بر پایه تعداد نمایش. همچنین با حذف میانجیهای متعدد، هزینه و پیچیدگی کاهش مییابد و شفافیت مالی و گزارشدهی افزایش مییابد.
چرا «استاندارد هوش مصنوعی در تبلیغات» اهمیت دارد؟
- یکپارچگی و هماهنگی بین پلتفرمها: با وجود صدها DSP، SSP، ad-server و پلتفرم داده در اکوسیستم تبلیغات دیجیتال، عدم هماهنگی باعث پیچیدگی، خطا و هزینه بالا میشود. AdCP راهی برای همگرا کردن همه ابزارها زیر یک پروتکل واحد است. این باعث میشود برندها و آژانسها سریعتر وارد کمپین شوند و وقت و منابع کمتری صرف مدیریت فنی کنند.
- صرفهجویی در هزینه و کاهش سربار فنی: با حذف لایههای میانی، نیاز به ابزارهای پیچیده، ادغام دستی و نگهداری چند API جداگانه از بین میرود. این امر به ویژه برای آژانسها یا برندهایی که چندین پلتفرم را همزمان مدیریت میکنند، ارزش بالایی دارد.
- سرعت و چابکی در اجرا و بهینهسازی: عاملهای هوش مصنوعی میتوانند با زبان طبیعی دستور بگیرند، سیگنال مناسب پیدا کنند، مخاطب هدف فعال کنند، کمپین ایجاد کنند و حتی بودجه یا تنظیمات را بر اساس نتایج بهینه کنند. این چرخه سریع و تکرارپذیر است — و برای دنیای سریعِ دیجیتال مارکتینگ بسیار مهم.
- شفافیت و پاسخگویی: با استاندارد مشترک و گزارشدهی یکپارچه، آژانسها، برندها و ناشران دید بهتری نسبت به نحوه هزینه بودجه، عملکرد کمپین و تخصیص درآمد دارند. این ویژگی برای جلب اعتماد سرمایهگذارها، مشتریان یا ذینفعان بسیار با ارزش است.
پذیرش گسترده و اهمیت همکاری بین بازیگران صنعت
بنیانگذاران AdCP — شرکتی مانند Ebiquity (یک مشاور مستقل بازاریابی و رسانه) نیز به این پروژه ملحق شدند تا صدا و منافع برندها در طراحی این زیرساخت نمایندگی شود.
چشمانداز و تأثیر بر آینده دیجیتال مارکتینگ
AdCP میتواند نقطه عطفی در تکامل تبلیغات دیجیتال باشد. با کاهش پیچیدگی فنی، افزایش شفافیت و تسریع پروسه اجرای کمپین، برندها و آژانسها فرصت دارند بهجای صرف وقت روی ادغام و مدیریت ابزارها، روی خلاقیت، پیام و استراتژی تمرکز کنند. همچنین با فراهم شدن امکان معامله بر پایه سگمنتهای دقیق مخاطب و معیارهای ارزش محور، کمپینها هدفمندتر، بهینهتر و اثربخشتر خواهند بود.
برای بازارهای نوظهور یا مناطقی مثل ایران و منطقه خاورمیانه — که زیرساخت ad-tech ممکن است کمتر یکپارچه باشد — پذیرش چنین استانداردی میتواند جهشی مهم در حرفهایتر شدن فرآیند تبلیغات دیجیتال باشد.
