در سال ۲۰۲۵، خرید با هوش مصنوعی از یک نوآوری تکنولوژیک به یکی از ستونهای اصلی تجربه خرید آنلاین تبدیل شده است. گزارش اخیر منتشرشده در سایت Digiday نشان میدهد مصرفکنندگان امسال به شکلی چشمگیر تمایل پیدا کردهاند که پیش از هر کاری با دستیارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT یا Gemini درباره محصول تحقیق، مقایسه قیمت، جستوجوی تخفیف و حتی فهرست خرید تعامل داشته باشند. این روند نه تنها نحوه جستوجوی سنتی با کلمات کلیدی را کمرنگ کرده، بلکه مسیر خرید را از کشف محصول تا تصمیم نهایی به شکلی متفاوت بازتعریف کرده است.
برای بازاریابان و فعالان دیجیتال مارکتینگ، خرید با هوش مصنوعی اکنون به معیاری کلیدی تبدیل شده است؛ معیاری که جایگاه برندها را در دنیای جدید خرید رقم میزند.
از جستوجوی سنتی تا گفتگو با هوش مصنوعی — چگونه روند تغییر کرد
مطابق گزارش Digiday، بسیاری از خریداران ۲۰۲۵ مسیر خرید خود را با ابزارهای هوش مصنوعی آغاز میکنند نه با جستوجوی ساده در گوگل. در واقع، کاربران تمایل دارند سؤالهای بلند، طبیعی و مکالمهمحور بپرسند و از هوش مصنوعی راهنمایی بگیرند. این تغییر اساسی در رفتار مصرفکننده، مدل پرداخت هزینه برای تبلیغات، بهینهسازی محتوای دیجیتال و استراتژی SEO را تحت تأثیر قرار داده است.
دادههای این گزارش نشان میدهد که استفاده از خرید با هوش مصنوعی اکنون برای افراد بسیار فراگیرتر شده است. نسبت کسانی که در سالهای اخیر برای خرید به ابزارهای AI متکی بودهاند به طور قابل توجهی افزایش یافته؛ روندی که بسیاری از برندها و آژانسهای بازاریابی را مجبور کرده تا در رسانهها، رسانههای ریتِیل و بازاریابی عملکردی (performance marketing) خود بازنگری کنند.
از کشف محصول تا خرید نهایی — قدرت ارجاع هوش مصنوعی به فروشگاه
بخش مهمی از این تغییر برای فروشگاهها و برندها، افزایش ارجاع (referral) از پلتفرمهای هوش مصنوعی به سایتهای تجارت الکترونیک است. طبق گزارش Digiday، این سال در مقایسه با سال قبل، referral از ابزارهای AI به فروشگاهها رشدی بسیار چشمگیر داشته است.
بخش عمده این ارجاعات به دستههایی مانند مواد خوراکی، مبلمان، پوشاک، الکترونیک و اقلام خانگی تعلق دارد؛ کالاهایی که غالباً نیاز به تحقیق، مقایسه و مطالعه نظرها دارند.
هرچند هنوز برخی خریداران ترجیح میدهند پس از دریافت پیشنهاد از هوش مصنوعی به وبسایت فروشگاه مراجعه کنند، یعنی مسیر خرید ترکیبی باشد؛ اما رشد referral نشان میدهد که خرید با هوش مصنوعی میتواند به تنهایی محرکی قوی برای تبدیل جستوجو به فروش باشد.
تأثیر بر استراتژی بازاریابی، SEO و رسانه
با گسترش خرید با هوش مصنوعی در ۲۰۲۵، بازاریابان مجبور شدهاند استراتژیهای سنتی خود را بازبینی کنند. دیگر بارگذاری انبوه تبلیغات یا تمرکز صرف بر SEO کلمات کلیدی کوتاه کافی نیست؛ بلکه لازم است محتواها و پیامها طوری طراحی شوند که برای «جستوجوی مکالمهای» AI نیز مناسب باشند.
به عبارت دیگر، برندها باید محصول، تجربه کاربری، اطلاعات ساختاری (structured data) و روایت خود را طوری آماده کنند که وقتی کاربر با هوش مصنوعی صحبت میکند، محصول آنها دقیق، شفاف و جذاب باشد. کسانی که زودتر خود را با این وضعیت وفق دهند، احتمال دیده شدن و جذب مشتری برایشان بیشتر است؛ کسانی که دست نگه دارند، ممکن است در این موج عقب بمانند.
فرصتها و ریسکها در موج خرید آینده
خرید با هوش مصنوعی برای خردهفروشان و برندها فرصتی بزرگ است. چون باعث میشود کاربران با کمترین تلاش، بهترین گزینهها را ببینند، مقایسه کنند و سریعتر به تصمیم برسند؛ چیزی که میتواند نرخ تبدیل را افزایش دهد. همچنین برای مصرفکنندگان تجربهای سریعتر، شخصیتر و سادهتر فراهم میشود.
اما در عین حال چالشهایی وجود دارد: برندها باید اعتماد کاربران به پیشنهاد AI را جلب کنند، اطلاعات دقیق و صادقانه ارائه دهند، و تضمین دهند که تجربه خرید از ابتدا تا انتها — شامل پرداخت، ارسال، خدمات پس از فروش — مناسب است. اگر این فاکتورها رعایت نشود، ریسک نارضایتی و آسیب به برند بالا خواهد بود.
