خبر خروج دنون از ایران در روزهای اخیر، بهسرعت در میان فعالان مارکتینگ، تبلیغات و صنایع FMCG بازتاب پیدا کرد. این خبر، نه یک اتفاق مجزا، بلکه بخشی از روندی بزرگتر است که طی سالهای گذشته با خروج تدریجی سرمایهگذاران خارجی از بازار ایران شکل گرفته و حالا به یکی از شناختهشدهترین برندهای جهانی صنعت لبنیات رسیده است.
پیش از خروج دنون از ایران، نشانههای این دومینو بهوضوح دیده میشد. اوایل سال جاری میلادی، شرکت سرمایهگذاری اروپایی IIIC با واگذاری حدود ۳۳ درصد از سهام خود در دیجیکالا، تصمیم به ترک بازار ایران گرفت. پیش از آن نیز صافولا عربستان از صنعت غذا و ماجدالفطیم امارات از هایپراستار خارج شده بودند. کنار هم قرار دادن این تصمیمها، تصویری روشن از افزایش ریسک ادراکشده سرمایهگذاری خارجی در ایران ترسیم میکند.
خروج دنون از ایران به روایت یک مدیر ارشد سابق
همزمان با انتشار خبر خروج دنون از ایران، جیران تابعی، از مدیران ارشد سابق دنون لبنی، در لینکدین نوشت: «خبر کوتاه بود، اما غیرمنتظره نه: دنون از ایران رفت.» او که بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ یکی از هفت مدیر ارشد دنون لبنی در ایران بوده، از تجربهای دوگانه سخن گفت؛ حضور در کنار یکی از معتبرترین شرکتهای صدساله جهان و در عین حال، مشاهده افول تدریجی فعالیت آن در بازار ایران.
این روایت شخصی، فراتر از یک اظهار نظر فردی، برای تحلیلگران برند و استراتژی اهمیت دارد. خروج دنون از ایران از نگاه مدیری که در بالاترین سطح تصمیمگیری حضور داشته، نشانهای از فشارهای انباشتهشدهای است که ادامه فعالیت برندهای بینالمللی را دشوار کرده است؛ فشارهایی که صرفاً اقتصادی نیستند و ابعاد حقوقی، لجستیکی و حتی ارتباطی را نیز در بر میگیرند.
بیانیه رسمی و روایت شرکتی از خروج دنون
پس از داغ شدن بحث خروج دنون از ایران، شرکت دنون لبنی پارس بیانیهای رسمی منتشر کرد تا روایت متفاوتی از این اتفاق ارائه دهد. در این بیانیه تأکید شده که تغییر ایجادشده، صرفاً در سطح مالکیت بوده و ساختار سهامداری شرکت به بخش خصوصی داخلی، یعنی مدیریت عامل کنونی و مورد اعتماد گروه بینالمللی دنون، واگذار شده است.
بر اساس این بیانیه، برندهای «دنت» و «دنت پاپ» بدون تغییر در فعالیتهای عملیاتی به کار خود ادامه میدهند. شرکت اعلام کرده که کیفیت محصولات، استانداردهای تولید، توزیع، نیروی انسانی، حفظ اشتغال و همکاری با شرکای تجاری تحت تأثیر این انتقال مالکیت قرار نخواهد گرفت. پیام کلیدی این موضعگیری، حفظ ثبات و تداوم فعالیت پس از خروج دنون از ایران است.
تغییر مدل حضور یا خروج کامل؟
از منظر تحلیل برند، خروج دنون از ایران را میتوان بیش از آنکه یک قطع رابطه کامل دانست، نوعی تغییر مدل حضور تلقی کرد. دنون، بهعنوان یک برند جهانی، مالکیت مستقیم خود را واگذار کرده اما اجازه داده نام تجاری و سیستم تولید تحت مدیریت داخلی ادامه یابد. این مدل، پیشتر در بازارهای پرریسک دیگر نیز تجربه شده و هدف آن کاهش مواجهه مستقیم با ریسکهای محیطی است.
با این حال، برای اکوسیستم کسبوکار ایران، پیام خروج دنون از ایران فراتر از ادامه تولید دنت است. خروج سرمایهگذار خارجی بهمعنای کاهش انتقال دانش مدیریتی، استانداردهای بینالمللی و سرمایهگذاری بلندمدت است؛ عواملی که نقش مهمی در ارتقای رقابتپذیری بازار دارند.
پیامدهای خروج دنون از بازار و صنعت FMCG
خروج دنون از ایران برای برندهای داخلی میتواند همزمان فرصت و تهدید باشد. از یکسو، کاهش حضور رقبای بینالمللی فضا را برای رشد برندهای ایرانی باز میکند، اما از سوی دیگر، مسئولیت حفظ کیفیت، اعتماد مصرفکننده و نوآوری را سنگینتر میسازد.
برای برندهای خارجی نیز، خروج دنون از ایران یک سیگنال مهم است؛ سیگنالی که ایران را بیش از پیش بهعنوان بازاری با عدم قطعیت بالا معرفی میکند. در چنین شرایطی، حتی برندهایی با سابقه طولانی و سهم بازار قابل توجه نیز ترجیح میدهند مالکیت مستقیم خود را حفظ نکنند.
در نهایت، خروج دنون از ایران را باید بهعنوان بخشی از یک روند کلان تحلیل کرد؛ روندی که آینده سرمایهگذاری خارجی، برندینگ بینالمللی و ساختار رقابتی بازار ایران را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
