در شرایطی که بسیاری از کاربران حرفه‌ای از محتوای تکراری، خودنمایی‌های شغلی و فضای بیش از حد رسمی لینکدین فاصله گرفته‌اند، نتایج یک نظرسنجی جدید نشان می‌دهد نسل Z برای دریافت مشاوره شغلی، شبکه‌سازی حرفه‌ای و حتی یافتن فرصت‌های استخدامی بیش از گذشته به اینستاگرام و یوتیوب روی آورده است. گزارش جدید Zety که بر اساس نظرسنجی از ۹۱۹ نیروی کار نسل Z تهیه شده، نشان می‌دهد اینستاگرام به یکی از مهم‌ترین کانال‌های تعامل میان کارجویان و کارفرمایان تبدیل شده و نقش‌هایی فراتر از یک شبکه اجتماعی را بر عهده گرفته است.
تغییر مسیر کاریابی نسل Z از لینکدین به اینستاگرام
بر اساس یافته‌های این گزارش، ۸۰ درصد از پاسخ‌دهندگان یوتیوب و ۷۳ درصد اینستاگرام را به‌عنوان اصلی‌ترین منبع دریافت مشاوره شغلی معرفی کرده‌اند. در مقابل، تنها ۲۶ درصد لینکدین را انتخاب کرده‌اند. همچنین ۷۴ درصد از شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که از اینستاگرام برای شبکه‌سازی حرفه‌ای استفاده می‌کنند و ۶۹ درصد نیز موفق شده‌اند از طریق این پلتفرم شغل یا فرصت کارآموزی به دست آورند.
جاسمین اسکالرا، مربی شغلی و نویسنده این گزارش، معتقد است نسل Z تعریف متفاوتی از کار و پیشرفت حرفه‌ای ارائه می‌دهد. او می‌گوید: «آن‌ها تعریف‌های خود را از همان جایی می‌گیرند که همه چیز را از آن دریافت می‌کنند؛ یعنی شبکه‌های اجتماعی. نسل Z با اینستاگرام بزرگ شده است، بنابراین کاملاً منطقی است که همان جایی که وقت می‌گذراند، به منبع اطلاعات شغلی نیز تبدیل شود.»
این تغییر رفتار نشان می‌دهد شبکه‌های اجتماعی دیگر تنها ابزاری برای سرگرمی یا ارتباطات شخصی نیستند و به بخشی از اکوسیستم جذب و استخدام نیروی انسانی تبدیل شده‌اند.
اینستاگرام؛ ابزاری برای ارزیابی برند کارفرما
یکی از مهم‌ترین روندهای مطرح‌شده در این گزارش، استفاده نسل Z از اینستاگرام برای بررسی برند کارفرما پیش از ارسال درخواست استخدام و کاریابی است. بسیاری از کارجویان جوان تلاش می‌کنند پیش از ورود به یک سازمان، تصویری واقعی از فرهنگ سازمانی، رفتار مدیران و تجربه کارکنان به دست آورند.
کریستینا مولر، کارشناس سلامت روان محیط کار، در این باره می‌گوید: «من کمتر شاهد شبکه‌سازی هستم و بیشتر چیزی را می‌بینم که می‌توان آن را netpicking نامید. آن‌ها از اینستاگرام به‌عنوان ابزاری برای ارزیابی سازمان‌ها استفاده می‌کنند تا ببینند آیا واقعاً می‌توانند خودشان را در آن سازمان تصور کنند یا نه.»
به گفته او، نسل جوان به دنبال پاسخ پرسش‌هایی است که معمولاً در آگهی‌های استخدامی یا پروفایل‌های رسمی شرکت‌ها دیده نمی‌شود؛ پرسش‌هایی درباره فرهنگ واقعی سازمان، نحوه تعامل مدیران با کارکنان و میزان رضایت افراد از محیط کار.
مولر معتقد است تجربه نسل‌های قبلی در مواجهه با فرسودگی شغلی و چالش‌های سلامت روان، باعث شده نسل Z با حساسیت بیشتری درباره انتخاب محل کار تصمیم بگیرد.
او می‌گوید:«آن‌ها دیده‌اند که نسل‌های قبل با فرسودگی شغلی و مشکلات سلامت روان مواجه شده‌اند. به همین دلیل می‌خواهند آگاهانه‌تر مسیر شغلی خود را انتخاب کنند و صرفاً سال‌ها در محیط کاری نامناسب حضور نداشته باشند.»
نقش جدید شبکه‌های اجتماعی در استخدام
تیشایلا ویلیامز، روان‌شناس صنعتی و متخصص فرهنگ سازمانی، نیز تأکید می‌کند که طی سه سال گذشته سازمان‌های غیرانتفاعی، استارتاپ‌ها و برندهای مصرفی بیش از گذشته از اینستاگرام برای معرفی فرصت‌های شغلی استفاده کرده‌اند.
به گفته او، بسیاری از سازمان‌ها اکنون از متقاضیان می‌خواهند برای دریافت اطلاعات بیشتر پیام مستقیم ارسال کنند یا زیر پست‌های استخدامی کامنت بگذارند. این روند باعث شده شبکه‌های اجتماعی بخشی از وظایفی را بر عهده بگیرند که پیش‌تر توسط واحدهای جذب نیرو، نمایشگاه‌های کار و وب‌سایت‌های شرکتی انجام می‌شد.
ویلیامز در این باره می‌گوید: «اینستاگرام نگاهی پشت صحنه در اختیار افراد قرار می‌دهد؛ چیزی که همیشه از طریق لینکدین قابل مشاهده نیست.» او معتقد است متقاضیان از طریق پست‌ها و حتی نظرات کاربران می‌توانند درک بهتری از ارزش‌های سازمانی، تصمیمات مدیریتی و فضای واقعی شرکت‌ها پیدا کنند.
اصالت محتوا؛ مزیتی که نسل Z به دنبال آن است
گزارش Zety نشان می‌دهد یکی از دلایل فاصله گرفتن نسل Z از لینکدین، ماهیت بیش از حد رسمی و کنترل‌شده این پلتفرم است. بسیاری از کاربران جوان ترجیح می‌دهند به جای محتوای کاملاً صیقل‌خورده و رسمی، روایت‌های واقعی‌تر و انسانی‌تر را مشاهده کنند.
مولر در این خصوص می‌گوید: «فکر می‌کنم ماهیت نمایشی لینکدین چیزی است که این نسل جوان احساس می‌کند با آن همخوانی ندارد.» او همچنین تأکید می‌کند: «شما دیگر به اندازه کافی صدا و شخصیت واقعی افراد را نمی‌بینید. این موضوع برای نسل Z ناخوشایند است، زیرا اصالت برای آن‌ها اهمیت بسیار زیادی دارد.»
رشد محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی نیز این روند را تشدید کرده است. در فضایی که پلتفرم‌های حرفه‌ای بیش از گذشته با محتوای قالبی و ماشینی پر شده‌اند، کاربران جوان راحت‌تر می‌توانند محتواهای غیرواقعی و فاقد هویت انسانی را تشخیص دهند.
چه برندهایی در جذب نسل Z موفق خواهند بود؟
بر اساس این گزارش، سازمان‌هایی که بتوانند تصویری شفاف‌تر از فرهنگ سازمانی، سبک مدیریت، انعطاف‌پذیری محیط کار و ارزش‌های واقعی خود ارائه دهند، شانس بیشتری برای جذب نیروهای نسل Z خواهند داشت.
ویلیامز معتقد است عواملی مانند اعتبار سازمان، تعادل میان کار و زندگی، انعطاف‌پذیری و ارزش‌های سازمانی در سال‌های آینده به اندازه حقوق و مزایا برای نیروهای جوان اهمیت خواهند داشت.
جاسمین اسکالرا نیز تأکید می‌کند: «نسل Z برای کاریابی و شرکت‌هایی که با ارزش‌هایش همسو باشند از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کند. اگر برندها در این فضا حضور داشته باشند، فرصت مناسبی برای نمایش هویت، ارزش‌ها و نحوه حمایت از نسل جدید نیروی کار خواهند داشت.»
این گزارش نشان می‌دهد اگرچه لینکدین همچنان یکی از مهم‌ترین شبکه‌های حرفه‌ای جهان باقی خواهد ماند، اما اینستاگرام به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مؤثرترین ابزارهای برند کارفرمایی (Employer Branding)، جذب استعداد و ارتباط با نسل جدید نیروی کار است.
