بانک مرکزی با تصویب و ابلاغ «دستورالعمل اجرایی تبلیغات اشخاص تحت نظارت»، انتشار هر نوع تبلیغ به نفع کسبوکارهای فاقد مجوز در حوزههایی مانند خدمات بانکی، صرافی، لیزینگ، نظام پرداخت، فناوریهای مالی مرتبط با ابزارهای پرداخت و رمزپول را ممنوع کرده است. ممنوعیت تبلیغ کسبوکارهای بدون مجوز شامل انتشار آگهی در هر نوع رسانه میشود و کسبوکارهای دارای مجوز بانک مرکزی نیز از این پس باید تبلیغات خود را مطابق ضوابط دستورالعمل جدید انجام دهند.
این دستورالعمل در ۲۱ ماده و ۳ تبصره در جلسه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ هیأت عامل بانک مرکزی تصویب شده و با بخشنامه شماره ۱۳۶۳۱۴/۰۵ در ۷ شهریور به شبکه بانکی ابلاغ شده است. علاوه بر فعالیتهای بدون مجوز، تبلیغ خریدوفروش تسهیلات، امتیاز دریافت تسهیلات، انواع سپرده بانکی، مجوز تأسیس و فعالیت اشخاص تحت نظارت و اجاره حساب نیز ممنوع اعلام شده است. انتشار تبلیغ از طریق رسانههایی که مراجع ذیصلاح آنها را غیرمجاز اعلام کردهاند نیز مشمول محدودیت است.
ممنوعیت تبلیغات مالی بدون مجوز پشتوانه قانونی دارد
بخشی از محدودیتهای جدید پیشتر در قانون بانک مرکزی پیشبینی شده بود. ماده ۳۹ این قانون، تبلیغ در هر نوع رسانه به نفع اشخاصی را که بدون مجوز بانک مرکزی به فعالیتهای مشمول ماده ۳۷ اشتغال دارند ممنوع کرده است. این ماده برای رسانه متخلف نیز ضمانت اجرا در نظر گرفته و جریمه میتواند تا ۱۰ برابر درآمد حاصل از تبلیغ یا سقف جزای نقدی درجه سه، هرکدام که بیشتر باشد، تعیین شود.
در حوزه فناوری مالی و رمزپول نیز ماده ۵۹ قانون بانک مرکزی، مسئولیت انحصاری تنظیم مقررات نظامهای پرداخت، فناوریهای نوین مالی مرتبط با ابزارهای پرداخت و رمزپول را برعهده بانک مرکزی گذاشته است. براساس همین ماده، نهادهای فعال در این حوزهها «اشخاص تحت نظارت» محسوب میشوند و تأسیس و فعالیت آنها به دریافت مجوز از بانک مرکزی وابسته است.
رسانهها هم در قبال انتشار تبلیغ مسئولاند
اهمیت دستورالعمل جدید فقط به کسبوکارهای مالی محدود نمیشود و برای رسانهها، پلتفرمهای تبلیغاتی و سایر منتشرکنندگان آگهی نیز پیامد دارد. ممنوعیت تبلیغ کسبوکارهای بدون مجوز به این معناست که رسانهها پیش از پذیرش تبلیغات برخی خدمات مالی و رمزپولی باید وضعیت مجوز تبلیغدهنده را با دقت بیشتری بررسی کنند.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده در دستورالعمل جدید مصادیق تخلف تبلیغاتی و نحوه رسیدگی به آنها مشخص شده است. علاوه بر این، تبلیغات اشخاص تحت نظارت دارای مجوز نیز خارج از چارچوب نظارتی نیست و باید مطابق الزامات اعلامشده انجام شود.
در نتیجه، دستورالعمل تازه میتواند قواعد پذیرش آگهی را برای رسانهها و بازیگران صنعت تبلیغات در حوزههای فینتک، پرداخت و رمزپول تغییر دهد؛ بهویژه در شرایطی که فعالیت قانونی این کسبوکارها بیش از گذشته به داشتن مجوز و امکان احراز وضعیت آنها گره خورده است.
