در سال ۱۴۰۴، صنعت چاپ ایران با تغییر قابل توجه در شاخصهای تجاری مواجه شد و کاهش واردات در کنار رشد صادرات، مسیر جدیدی را برای این صنعت رقم زد. محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از کاهش ۵۰ درصدی واردات و افزایش ۶۵ درصدی صادرات محصولات چاپی خبر داد؛ روندی که به گفته او، نشانهای از تحول در ساختار تولید و بازار این حوزه است.
به گزارش آیمارکتور به نقل از خبرگزاری کتاب ایران، جوادی اعلام کرد: «خوشبختانه آمارهای سال ۱۴۰۴ نشاندهنده یک تحول اساسی در صنعت چاپ کشور است، به طوری که سال گذشته در مقایسه با سال ۱۴۰۳ حدود هزار و ۷۰۰ میلیون تومان کاهش واردات محصولات چاپی به کشور داشتیم.»
کاهش واردات و رشد صادرات در صنعت چاپ
بر اساس دادههای ارائهشده، وزن صادرات محصولات چاپی با رشد ۶۵ درصدی از ۲۳ هزار تن در سال ۱۴۰۳ به ۳۸ هزار تن در سال ۱۴۰۴ رسیده است. همزمان، واردات نیز با کاهش ۵۰ درصدی از ۲۷ هزار تن به ۱۳.۵ هزار تن کاهش یافته است؛ تغییری که به گفته جوادی نتیجه انتقال سفارشها به چاپخانههای داخلی و افزایش توانمندی تولیدکنندگان بوده است.
او در ادامه با اشاره به ارزش صادرات افزود: «نکته بسیار مهم و قابل توجه، جهش ۲۳۰ درصدی ارزش ریالی صادرات محصولات چاپی است.» بر این اساس، ارزش صادرات از ۴.۴ همت در سال ۱۴۰۳ به ۱۴.۵ همت در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
تنوع محصولات و توسعه بازارهای صادراتی
در کنار رشد کمی، شاخصهای کیفی نیز بهبود یافتهاند. جوادی توضیح داد که حتی با تعدیل نرخ ارز و محاسبه با نرخ ثابت سال ۱۴۰۳، همچنان رشد ۵ درصدی در ارزش صادرات ثبت شده که نشاندهنده افزایش کیفیت و ارزش افزوده محصولات است.
تنوع محصولات صادراتی نیز از ۲۶ نوع به ۴۱ نوع افزایش یافته، در حالی که تنوع واردات از ۳۸ نوع به ۳۰ نوع کاهش پیدا کرده است. به گفته معاون فرهنگی وزارت ارشاد، این تغییر نشاندهنده تمرکز بر واردات هدفمند و تقویت تولید داخلی است.
در حوزه بازارهای هدف نیز تعداد کشورهای مقصد صادرات از ۱۴ کشور به ۱۹ کشور افزایش یافته است. جوادی در اینباره گفت: «این نشاندهنده پذیرش بیشتر صنعت چاپ ایرانی در بازارهای منطقهای و بینالمللی است.» در مقابل، تعداد کشورهای مبدأ واردات بدون تغییر و در سطح ۱۳ کشور باقی مانده است.
او همچنین با اشاره به برخی بازارهای مقصد مانند افغانستان، ترکمنستان، عمان، تایلند، لیبی، گرجستان، ازبکستان، روسیه و پاکستان، بر گسترش جغرافیای صادرات تأکید کرد.
در پایان، جوادی با اشاره به بهبود تراز تجاری افزود: «ما در سال ۱۴۰۴ توانستیم همزمان با افزایش صادرات، واردات را به نصف کاهش دهیم و این یعنی حرکت به سمت خودکفایی و کاهش وابستگی به خارج.» او تأکید کرد که سیاستهای حمایتی و تمرکز بر توسعه صادرات و برندسازی، مسیر آینده این صنعت را شکل خواهد داد.
