در پی انتشار آگهیهایی مبنی بر فروش کالابرگ در برخی پلتفرمهای آنلاین، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نسبت به این روند واکنش نشان داد و اعلام کرد خرید و فروش اعتبار کالابرگ غیرقانونی است. طبق اعلام رسمی، کالابرگ با هدف حمایت معیشتی از خانوارها و تقویت امنیت غذایی طراحی شده و امکان انتقال یا فروش آن به اشخاص دیگر وجود ندارد. با این حال، در روزهای اخیر برخی کاربران تلاش کردهاند اعتبار خود را در فضای آنلاین به فروش بگذارند؛ موضوعی که نگرانیهایی را درباره شکلگیری بازار غیررسمی برای این ابزار حمایتی ایجاد کرده است.
ایمان زنگنه، سخنگوی کارشناسی معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، با اشاره به این تخلف اعلام کرد که انتشار چنین آگهیهایی از سوی پلتفرمها نیز مصداق تخلف محسوب میشود. به گفته او، وزارت تعاون طی مکاتبه با نهادهای قضایی خواستار توقف فوری این روند شده و پلتفرمهای آگهیمحور موظفاند نسبت به حذف این آگهیها اقدام کنند. در صورت تکرار تخلف، هم آگهیدهندگان و هم بسترهای انتشار با برخورد قانونی مواجه خواهند شد. این رویکرد نشان میدهد سیاستگذار قصد دارد از تبدیل شدن کالابرگ به یک دارایی قابل معامله در اکوسیستم دیجیتال جلوگیری کند.
کارشناسان حوزه اقتصاد دیجیتال معتقدند که ظهور چنین آگهیهایی، نشانهای از چالشهای اجرایی سیاستهای حمایتی در بسترهای آنلاین است؛ جایی که سرعت انتشار محتوا از سرعت نظارت پیشی میگیرد. از نگاه تحلیلگران، واکنش سریع وزارت تعاون میتواند پیام روشنی برای پلتفرمها باشد تا کنترل محتوای کاربران را جدیتر دنبال کنند. این موضوع همچنین بار دیگر اهمیت تنظیمگری در اقتصاد پلتفرمی و مسئولیت اجتماعی کسبوکارهای آنلاین را برجسته میکند، بهویژه زمانی که موضوع به یارانهها و ابزارهای حمایت اجتماعی مرتبط است.
در بخش دیگری از اظهارات، سخنگوی معاونت رفاه درباره برداشت ۵ هزار تومان در برخی تراکنشهای کالابرگ توضیح داد که این مبلغ کارمزد نیست و به الزامات شبکه بانکی و فرآیندهای پرداخت مربوط میشود. به گفته او، فروشندگان موظفاند معادل مجموع اعتبار کالابرگ و مبلغ پرداختی نقدی، کالا در اختیار خریدار قرار دهند و هیچ هزینه اضافی نباید از مصرفکننده دریافت شود. وزارت تعاون همچنین از شهروندان خواسته است در صورت مشاهده تخلف، از طریق سامانههای نظارتی مربوطه گزارش خود را ثبت کنند تا برخورد لازم در سریعترین زمان ممکن انجام شود.
این هشدار در شرایطی صادر شده که سیاست کالابرگ بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت معیشت خانوارها در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. از منظر بازاریابی اجتماعی، حفظ کارکرد اصلی چنین طرحهایی نیازمند هماهنگی میان نهادهای دولتی، پلتفرمهای دیجیتال و کاربران است تا اهداف حمایتی برنامه تحتتأثیر رفتارهای سوداگرانه قرار نگیرد. در نهایت، به نظر میرسد دولت تلاش دارد با اعمال نظارت سختگیرانه، مسیر استفاده از کالابرگ را به چارچوب اولیه آن بازگرداند و مانع شکلگیری بازارهای موازی در فضای آنلاین شود.
