دیروز وقتی از خیابان های مرکزی تهران عبور می کردم با بیلبورد تبلیغاتی عجیب یک برند مواجه شدم. در نگاه اول تصویر احمدرضا عابدزاده یکی از بهترین دروازه بانان تاریخ فوتبال ایران و لبخند اوست که نظر هر رهگذری را به خود جلب می کند، اما به کارگیری چنین فردی در کمپین تبلیغاتی کرم ماساژ هم جالب، و هم تامل برانگیز است. او که یکی از اسطوره های محبوب ترین و موفق ترین تیم فوتبال تاریخ ایران در دهه ی هفتاد است، برای مردم جایگاه و منزلت ویژه تری از حضور در کمپین تبلیغاتی کرم دارد؛ آن هم کرمی که به نظر نام آشنا هم نیست، امروزه استفاده از افراد سرشناس و ورزشکاران در عالم تبلیغات مسئله ای عادی است و حتما هم بازخورد مناسبی دارد، اما ای کاش این شخصیت تراز اول ورزش کشور برند معتبرتری را برای حضور در این عرصه انتخاب می کرد.
اما از این مسائل ظاهری که بگذریم و کمی دقیق تر در کالبد آن فرو برویم، می بینیم که جزئیات جالب تری راجع به این برند و کمپین تبلیغاتی اش نیز وجود دارد. اطلاعات دقیقی از تاریخچه و خواستگاه این برند در سایت اینترنتی این شرکت وجود ندارد، اما چیزی که مشخص است این است که محصول ساخت ایران است و با برند انگلیسی Dr. Jackson’s که محصولات لوکسِ مراقبتیِ پوست و محصولات گیاهی تولید می کند هیچ ارتباطی ندارد، اما به نوعی نام این برند را که فعالیتی مشابه در جهان دارد را جعل و کرده و از کپی لوگو استفاده اکرده است.
به لوگو که دقت می کنیم، می بینیم که این لوگو دقیقا کپی لوگو Johnson’s است، Johnson’s یک برند آمریکایی است که تخصص اش در محصولات زیبایی و مراقبت از پوست کودکان است، این برند یکی از محبوب ترین برندهای موجود در این زمینه است و بیش از 120 سال است که در این حوزه فعالیت می کند.
نداشتن ایده و عدم وجود خلاقیت چیزی است که تولید کنندگان و ایده پردازان ایرانی همیشه از آن رنج برده اند و با آن مواجه بوده اند، ما همه روزه کپی های متنوعی از محصولات مختلف در اطراف خود می بینیم، اما این گونه کپی لوگو شرکت جاکسون از آن گونه هاییست که درسرتاسر جهان کم و بیش با پیگرد قانونی روبرو خواهد بود، این شرکت حتی بسته بندی های خود را طوری طراحی کرده که اگر دقت نکنید ممکن است محصولاتش را با محصولات Johnson’s اشتباه بگیرید. در نظر بگیرید که آمده اید محصولی که بیش از 120 سال نام خوش به جای گذاشته را برای کودک دل بند خود بخرید، اما با تشابه زیاد این دو محصول دچار اشتباه شده و محصولی را می خرید که حتی در وب سایتش مشخص نشده که خواستگاهش کجاست و از چه زمانی تولید می شود؛ خودتان قضاوت کنید که بعد از اطلاع چه حسی خواهید داشت.
در بازار و در بیان بازاری به این کار قالب کردن قورباغه به جای قناری گفته می شود و باید گفت این کار تعدی به حقوق مصرف کننده هم به حساب می آید؛ این کالاها باید به نوعی طراحی شوند که هیچ شباهتی با هم نداشته باشند، تا مصرف کننده بتواند به راحتی آن ها را از یکدیگر تمایز دهد. می دانیم که محصولات Johnson’s به طور رسمی به کشور وارد می شود، پس انتظار می رود تا این برند با کمک متولیان امر یعنی مرکز حمایت از مالکیت معنوی سازمان ثبت و سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان نسبت به برخورد با این فریب کاری ها به میدان آمده و یا حداقل وجود این کپی را به مصرف کننده ها اطلاع دهند. از شرکت جاکسون هم انتظار می رود تا نسبت به شفاف سازی بیشتر اقدام کند و لااقل تاریخچه و خواستگاهی از برند خود در وبسایتش منتشر کند تا حداقل افراد بخاطر ظاهر محصول و کپی بودنش راجع به کیفیتش قضاوت زودهنگام نکنند. به امید روزی که در کشور، به حقوق مصرف کنندگان ارج بیشتری نهاده شود و تمامی بندهای قانون رقابت تجاری هم به طور کامل و بدون تفسیر به رای اجرا شوند.
برای مطالعه مقالات بیشتر درباره برندینگ، به بخش برندینگ بلاگ آیمارکتور مراجعه کنید.
نویسنده میهمان: آرش ابراهیمی
