گزارش تازه مرکز افکارسنجی ایسپا در شهریور ۱۴۰۴ تصویری دقیق از مصرف روزانه شبکه اجتماعی در میان کاربران ایرانی ارائه میدهد. بر اساس این نظرسنجی که با جامعه آماری ۱۵۰۲ نفر از شهر و روستا انجام شده، میانگین زمان استفاده روزانه کاربران از شبکههای اجتماعی ۲ ساعت و ۸ دقیقه است. این رقم در میان جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال به ۳ ساعت و ۸ دقیقه میرسد و در گروه بالای ۵۰ سال به حدود یک ساعت کاهش مییابد؛ نشاندهنده شکاف قابلتوجه نسلی در الگوی مصرف رسانههای دیجیتال است.
دادههای ایسپا حاکی از آن است که ۴۴.۳ درصد از کاربران روزانه بین یک تا دو ساعت از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند و ۱۳.۷ درصد هیچ فعالیتی در این فضا ندارند. تفاوت در سطح تحصیلات نیز بر مصرف روزانه شبکه اجتماعی تأثیر دارد؛ کاربران دارای تحصیلات دانشگاهی با میانگین ۲ ساعت و ۳۸ دقیقه بیشترین حضور را دارند، در حالیکه افراد با تحصیلات زیردیپلم تنها ۱ ساعت و ۲۴ دقیقه در روز را صرف این پلتفرمها میکنند. همچنین، کاربران شهری بهویژه ساکنان مراکز استانها (با میانگین ۲ ساعت و ۲۳ دقیقه) نسبت به روستاییان (۱ ساعت و ۳۳ دقیقه) فعالیت بیشتری دارند.
در تحلیل اهداف استفاده، ۴۷.۳ درصد کاربران برای دسترسی به اخبار و اطلاعات به سراغ شبکههای اجتماعی میروند و تقریباً همین میزان (۴۷.۲ درصد) از آنها برای سرگرمی از این پلتفرمها استفاده میکنند. پس از آن، ارتباط با دوستان و خانواده (۳۰.۹ درصد) و یادگیری مهارتهای جدید (۲۴.۹ درصد) قرار دارند. این دادهها نشان میدهد که شبکههای اجتماعی فراتر از یک ابزار ارتباطی ساده، به بستری چندمنظوره برای اطلاعرسانی، تفریح و آموزش تبدیل شدهاند و نقش پررنگی در سبد رسانهای کاربران ایرانی دارند.
در کنار مصرف رسانهای، نظرسنجی ایسپا به موضوع استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیز پرداخته است. بر اساس نتایج، ۳۵.۶ درصد از پاسخدهندگان هنوز هیچ آشنایی با این فناوری ندارند، اما ۳۲.۳ درصد از کاربران (در سطح عمومی یا تخصصی) از ابزارهای هوش مصنوعی بهره میبرند. در میان جوانان، این رقم به ۵۴.۲ درصد میرسد، در حالی که در مناطق روستایی تنها ۱۲.۴ درصد از افراد از این ابزارها استفاده میکنند. چنین اختلافی، شکاف دیجیتال میان مناطق و نسلها را برجسته کرده و لزوم برنامهریزی هدفمند در حوزه آموزش دیجیتال را یادآور میشود.
در مجموع، یافتههای ایسپا نشان میدهد که مصرف روزانه شبکه اجتماعی در ایران به یک رفتار تثبیتشده تبدیل شده است. برای برندها و فعالان بازاریابی دیجیتال، این دادهها اهمیت استراتژیکی دارند: جوانان و کاربران شهری بیشترین زمان را در شبکههای اجتماعی میگذرانند و مخاطبان اصلی برای طراحی کمپینهای تبلیغاتی محسوب میشوند. بنابراین، برندهایی که میخواهند سهم بیشتری از تعامل دیجیتال را به دست آورند، باید استراتژی محتوایی خود را بر پایه شناخت دقیق رفتار کاربران و ساعات اوج مصرف روزانه شبکه اجتماعی تنظیم کنند.
