در یکی از مهمترین تصمیمهای حقوقی حوزه فینتک ایران، شورای رقابت با صدور رأی نهایی، شکایت شرکت افرا سرمایه دیجیتال را تأیید و اسنپپی را به دلیل اعمال رویههای ضدرقابتی ملزم به اصلاح قراردادهای خود با فروشگاههای همکار کرد. این حکم که بهطور مستقیم به تقویت موقعیت رقابتی ازکیوام منجر میشود، نقطه عطفی در بازار خدمات اعتباری دیجیتال کشور محسوب میشود.
بررسی پرونده شکایت ازکیوام از اسنپپی
پرونده شکایت ازکیوام از اسنپپی پس از ماهها بررسی کارشناسی، در نهایت با رأی قطعی شورای رقابت به سرانجام رسید. بر اساس اعلام رسمی، برخی مفاد قراردادی اسنپپی با فروشگاههای طرف همکاری، مصداق اخلال در رقابت شناخته شده است. این مفاد بهگونهای طراحی شده بودند که پذیرندگان را به همکاری انحصاری با این شرکت ملزم میکردند و امکان فعالیت سایر ارائهدهندگان خدمات اعتباری از جمله ازکیوام را محدود میساختند.
شورای رقابت در رأی خود تصریح کرده است که هرگونه الزام فروشگاهها به قراردادهای انحصاری یا اختصاصی با یک ارائهدهنده خدمات مالی، خلاف اصول رقابت سالم است و باید متوقف شود. به همین دلیل، اسنپپی موظف شده است تمامی بندهای محدودکننده را از قراردادهای خود حذف کرده و شرایط همکاری آزادانه با سایر بازیگران بازار را فراهم کند.
تأثیر رأی شورای رقابت بر جایگاه ازکیوام
این حکم عملاً زمینه فعالیت عادلانهتر برای ازکیوام و سایر شرکتهای فعال در حوزه BNPL یا همان خدمات خرید اعتباری را فراهم میکند. تا پیش از این، برخی فروشگاهها به دلیل مفاد قراردادی اسنپپی امکان همکاری همزمان با پلتفرمهایی مانند ازکیوام را نداشتند، اما اکنون این محدودیتها برطرف شده است.
از دیدگاه کارشناسان، این تصمیم میتواند به افزایش رقابت، بهبود کیفیت خدمات و ارائه شرایط متنوعتر به مصرفکنندگان منجر شود. کاربران نهایی خدمات اعتباری از این پس میتوانند در فروشگاههای مختلف، گزینههای بیشتری برای انتخاب میان ارائهدهندگان اعتبار داشته باشند و از شرایط منعطفتر بهرهمند شوند.
اهمیت حکم برای بازار خدمات اعتباری دیجیتال
پرونده ازکیوام تنها نمونهای از چالشهای رقابتی در بازار رو به رشد فینتک ایران است. خدمات BNPL در سالهای اخیر به یکی از پرطرفدارترین ابزارهای پرداخت تبدیل شده و شرکتهای مختلفی برای کسب سهم بیشتر از این بازار با یکدیگر رقابت میکنند.
شورای رقابت با این رأی، پیام روشنی به فعالان این صنعت داده است: هیچ بازیگری حق ندارد با استفاده از قراردادهای محدودکننده، فضای رقابتی بازار را به نفع خود مسدود کند. این تصمیم میتواند به شکلگیری اکوسیستمی پویاتر و منصفانهتر در حوزه پرداخت اعتباری منجر شود.
ارتباط رأی ازکیوام با سایر احکام رقابتی اخیر
این رأی تنها چند روز پس از تأیید حکم مشابه شورای رقابت علیه اسنپفود صادر شده است؛ حکمی که به پایان قراردادهای انحصاری آن شرکت با رستورانها انجامید. همزمانی این دو تصمیم نشان میدهد نهادهای ناظر رقابتی در حال برخورد جدیتر با رویههای انحصارگرایانه در بازارهای دیجیتال هستند.
در نتیجه این روند، انتظار میرود کسبوکارهای فعال در حوزه تجارت الکترونیک و خدمات مالی، بیش از گذشته به اصول رقابت سالم پایبند باشند و شرایط برابر برای همه بازیگران از جمله ازکیوام فراهم شود.
چشمانداز آینده بازار پس از رأی شورای رقابت
با اجرایی شدن این حکم، فروشگاههای همکار اسنپپی میتوانند بدون محدودیت با پلتفرمهایی مانند ازکیوام همکاری کنند. این موضوع نهتنها به نفع شرکتهای ارائهدهنده خدمات اعتباری است، بلکه در نهایت به افزایش قدرت انتخاب مصرفکنندگان و بهبود تجربه خرید آنلاین منجر خواهد شد.
کارشناسان معتقدند این رأی میتواند آغازگر موج جدیدی از شفافیت و رقابت در بازار فینتک ایران باشد و به رشد متوازنتر این صنعت کمک کند.
